अमृता कक्षा-6पाठ 4 क्रियापदपरिचयःBSEB Bihar Board Class6 Sanskrit Solutions

Bihar Board Class6 Sanskrit Solutions Chapter 4 क्रियापदपरिचयः

अमृता

कक्षा-6

पाठ 4 क्रियापदपरिचयः

अभ्यास

मौखिकः

प्रश्न 1.उच्चारण करें –

प्रश्न (क)धातुरूप – लट् लकार प्रथम पुरुष तीनों वचनों में –

प्रश्न (ख)शब्द रूप प्रथमा विभक्ति तीनों वचनों में –

(पाठ्यपुस्तक से उच्चारण करें)

लिखित

प्रश्न 2.रिक्त स्थानों की पूर्ति करें

प्रश्न (i)पठसि – पठथः

_______ – लिखथः – _______

गच्छसि – _______ – _______

_______ – हसथ: – _______

क्रीडसि – _______ – _______

उत्तर- मध्यम पुः तीनों वचन में –

लिखसि – लिखथः – लिखथ

गच्छसि – गच्छथ: – गच्छथ

हससि – हसथः – हसथ

क्रीडसि – क्रीडथ: – क्रीडथ:

प्रश्न (ii)तीनों वचनों में भरें –

जैसे- खादामि – खादाव: – खादामः

1.चलामि – _______ – _______

2.वदामि – _______ – _______

3.______ – ______ – पिबामः

4.______ – हसाव: – ______

उत्तर-

चलामि – चलाव: – चलाम:

वदामि – वदावः – वदामः

पिबामि – पिबावः – पिबामः

हसामि – हसाव: – हसामः

प्रश्न 3.मिलान करें

1.अहम् – (क) खादथ

2.बालक: – (ख) खेलामः

3.यूयम् – (ग) पिबन्ति

4.बालिका – (घ) कूर्दन्ति

5.वयम् – (ड.) खादसि

6.त्वम् – (च) लिखामि

7.गजाः – (छ) गच्छति

उत्तर-

अहम् – (च) लिखामि

बालक: – (छ) गच्छति

यूयम् – (क) खादथ

बालिकाः – (घ) कूर्दन्ति

वयम् – (ख) खेलामः

त्वम् – (ड.) खादसि

गजाः – (ग) पिबन्ति

प्रश्न 4.क्रियापदों से वाक्य बनाएँ –

पठामि – लिखसि – गच्छन्ति

हसामः – आगच्छथ – खादाव:

उत्तर-

1.अहं पठामि । 

2.त्वं लिखसि । 

3.ते गच्छन्ति । 

4.वयम् हसामः । 

5.यूयम् आगच्छथ। 

6.आवाम् खादावः

प्रश्न 5.उचित शब्दों से खाली जगहों को भरें 

(त्वम्, अहम्, बालिका, वयम्, यूयम्)

प्रश्न (क)………………. क्रीडति।

उत्तर-बालिका क्रीडति।

प्रश्न (ख)…………………पठामः।

उत्तर-वयम् पठामः।

प्रश्न (ग)………………..पिबसि।

उत्तर-त्वम् पिबसि।

प्रश्न (घ)…………………वदामि।

उत्तर-अहम् वदामि।

प्रश्न (ङ)…………………गच्छ था ।

उत्तर-यूयम् गच्छथा

प्रश्न 6.रिक्त स्थानों में ‘अस्ति, स्तः, सन्ति’ में से उचित क्रियापद भरें

यथा-एकम् पुस्तकम् अस्ति ।

प्रश्न-(क) द्वे पुस्तके स्तः ।

(ख) त्रीणि पुस्तकानि सन्ति ।

प्रश्न (ग)एका बालिका……..।

उत्तर-एका बालिका अस्ति।

प्रश्न (घ)द्वे बालिके …….. ।

उत्तर-द्वे बालिके स्तः ।

प्रश्न (ड.)तिस्रः बालिकाः ……।

उत्तर-तिम्र: बालिका: सन्ति।

प्रश्न (च)पञ्च फलानि …….. ।

उत्तर-पञ्च फलानि सन्ति।

प्रश्न (छ)द्वौ हस्तौ …………. ।

उत्तर-द्वौ हस्तौ स्तः ।

प्रश्न 7.वर्गों को संयोजित करके शब्द लिखें –

प्रश्न (i)म् + अ + न् + ओ + ह् + अ + र् + अः

उत्तर-मनोहर:

प्रश्न (ii)स् + अ + ञ् + ज् + अ + य् + अ

उत्तर-संजय

प्रश्न (iii)म् + अ + न् + त् + र + ई

उत्तर- मन्त्री या मंत्री