Skip to main content

Bihar Board Class 6‌ Solution Chapter-5 मम परिवारः कक्षा-6पाठ-5 मम परिवारः

Bihar Board Class 6 ‌Solution Chapter5 मम परिवारः 
कक्षा-6
पाठ-5 मम परिवारः 
मौखिकः
 प्रश्न 1.निम्न शब्दों के अर्थ बताएँ-
मातुल:- मामा
पितृव्यः- चाचा
मातामहः- नाना
अनुजः- छोटा भाई
स्वासा- बहन

 प्रश्न 2.निम्न के लिए संस्कृत शब्द बताएँ –
पिता का भाई- पितृव्यः
माता का भाई- मातुलः
दादा- पितामहः
बड़ा भाई-  ज्येष्ठः भ्राता (अग्रजः)
छोटा भाई- अनुजः। कनिष्ठः भ्राता।

प्रश्न 3.सही संस्कृत बताएँ –

परिवार में- परिवारे
दादा का- पितामहस्य
आँगन में- प्रांगणे
खेलती है - खेलति
कहता है -कथयति

 प्रश्न 4.इसे पढ़ें
पिता-माता पितृव्यश्च भ्राता पितामहः स्वसा ।
पितामही मातुलश्च परिवारे वसन्ति ते ॥
अर्थ-
पिता-माता और चाचा भाई दादा-बहन दादी मामा वे सब परिवार – में रहते हैं।

 प्रश्न 5.कार्येषु’ के आधार पर इन शब्दों के सप्तमी बहुवचन में रूप बताएँ – गृह, चक्र, परिवार, प्राङ्गण, सुख।
उत्तर-गृहेषु, चक्रेषु, परिवारेषु, प्राङ्गणेषु, सुखेषु।

लिखित
प्रश्न 6.रिक्त स्थानों को कोष्ठ में दिये शब्दों से भरें(माता, खट्वायाम, कुरुतः लग्ना, कोऽपि)
1.द्वारे सः ………………तिष्ठति।
2.……………….गृहकार्येषु …………..भवति।
3.मम ……………… भ्राता नास्ति ।
4.तौ पितामहस्य सेवा ………..।
उत्तर-
1.द्वारे सः खट्वायाम् तिष्ठति।
2.माता .गृहकार्येषु लग्ना भवति।
3.मम कोडपि भ्राता नास्ति।
4.तौ पितामहस्य सेवां कुरुतः।

 प्रश्न 7.निम्न शब्दों को सुमेलित करें
पितृव्यः – (क) बड़ा भाई
मातामही – (ख) माता का भाई
मातुलः – (ग) पिता का भाई
अनुजः – (घ) नानी
अग्रजः – (ङ) छोटा भाई
उत्तर-
पितृव्यः – (ग) पिता का भाई
मातामही – (घ) नानी
मातुल: – (ख) माता का भाई
अनुजः – (ङ) छोटा भाई
अग्रजः – (क) बड़ा भाई

 प्रश्न8.निम्न शब्दों के द्विवचन और बहुवचन लिखें-
(क) पितृव्यः – पितृव्यौ – पितृव्याः
(ख) अनुजः – अनुजौ – अनुजाः
(ग) अग्रजः – अग्रजौ – अग्रजाः
(घ) मातामहः – मातामहौ – मातामहाः
(ड.) परिवारः – परिवारौ – परिवाराः

 प्रश्न 9.अपने परिवार के विषय में पाँच वाक्य संस्कृत में लिखें।
उत्तर-
मम् परिवार: पाटलिपुत्रे वसति। 
मम् परिवारे पिता-माता भ्राता श्वसा पितामहः च वसन्ति। मम् पिता अध्यापकः अस्ति। 
मम् माता गृहकार्ये लग्ना भवति। 
मम् भ्राता श्वसा च पठतः।.

प्रश्न 10.निम्न शब्दों का वाक्य में प्रयोग करें –
प्रश्न (क)गृहे
उत्तर-(क) गृहे पितामहः तिष्ठति।

प्रश्न (ख)खट्वायाम् ……….
उत्तर-खट्वायाम् मातामहः तिष्ठति।

 प्रश्न (ग)करोति
उत्तर-सः किम् करोति।

प्रश्न (घ)अपि
उत्तर-त्वम् अपि पठ।

प्रश्न (ङ)क्रीडति
उत्तर-मोहनः कन्दुकं क्रीडति।

प्रश्न 11.इन शब्दों का एकवचन में रूप लिखें –
उत्तर-
गृहकार्येषु ________ (क) गृहकार्य
सन्ति ________ (ख) अस्ति ।
द्वारेषु ________ (ग) द्वारे
परिवारः ________ (घ) परिवारः
धावन्ति ________ (ङ) धावति



Comments

Popular posts from this blog

Bihar Board 9th,10th संस्कृत पत्र-लेखन,अनुच्छेद लेखन

Bihar Board 9th,10th संस्कृत पत्र-लेखन,अनुच्छेद लेखन

BSEB Solution & Summary कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

BSEB Solution & Summary  कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

विद्यालय । विद्या। संस्कृत अनुच्छेद-लेखनSanskrit anukshed lekhan