Skip to main content

Bihar Board class 6 Sanskrit अमृता पाठ- 1 प्रार्थना Solution & Summary

Bihar Board class 6 Sanskrit पाठ- 1 प्रार्थना Solution & Summary 
Bihar Board class 6  Solution
अमृता
कक्षा- छठी 
विषय- संस्कृत
पाठ- 1 प्रार्थना( प्रश्नोत्तर)

मौखिकः
प्रश्न 1.
इन शब्दों के अर्थ बताएँ
द्रविणम्, सखा, विशालाय, नगेन्द्राय, मम्।
उत्तर- द्रविणम्-धन, 
सखा-मित्र, 
विशालाय -विशाल को, 
नगेन्द्राय-पर्वतराज को, 
मम-मेरा।

प्रश्न 2.“बन्धुश्च” के समान निम्नलिखित शब्दों को जोड़कर बोलें।
हरि: च = हरिश्च। 
लोकः + च = लोकश्च। 
पुनः + च = पुनश्च। 
अज:+चरति = अजश्चरति।

प्रश्न 3.निम्नलिखित शब्दों का चतुर्थी एकवचन में रूप बताएँसागर, विशाल, देश, पुत्र, हिमालय।
उत्तर- सागर-सागराय, 
विशाल विशालाय, 
देश-देशाय, 
पुत्र-पुत्राय, 
हिमालय-हिमालयाय।।

प्रश्न 4.द्वितीय पद्य का पाठ करें।
उत्तर-स्वयं करें। 

प्रश्न 5.‘नम:’ शब्द से युक्त पाँच वाक्य बनाएँ
देवाय नमः।
भारताय नमः।
हिमालयाय नमः ।  इसी प्रकार अन्य वाक्य बनाएँ। 

लिखित 
प्रश्न 6.इन वाक्यों में रिक्त स्थानों को सही शब्दों से भरें
(क) नमो ………… च सागराय।
उत्तर- विशालाय
(ख) ……….. तस्मै ………. भारताय।
उत्तर- देशाय, मम्
(ग) …………. सर्व मम ……….।
उत्तर- त्वमेव, देव-देव
(घ) त्वमेव …………. द्रविणं त्वमेवा
उत्तर-विद्या
(ङ) मदी ………. सुखसाधनेभ्यः
उत्तर-गणेभ्यः

प्रश्न 7.
संस्कृत में अनुवाद करें –
1.तुम्हीं मेरे पिता हो (असि)।
2.मैं ही पुत्र हूँ (अस्मि )
3.विशाल सागर को नमस्कार।
4.भारत देश को नमस्कार ।
5.भारत मेरा सबकुछ है (अस्ति)।
उत्तर-
1.त्वमेव मम पिता असि।
2.अहमेत पुत्रः अस्मि।
3.विशालाय सागराय नमः।
4.भारताय देशाय नमः।
5.भारतः मम् सर्वं अस्ति।

प्रश्न 8.इन शब्दों से वाक्य बनाएँद्रविणम्, तस्मै, मम, नदीगणेभ्यः, सखा
उत्तर-
द्रविणम् – त्वमेव, द्रविणं असि।
तस्मै -  तस्मै नमः।
मम् – मम् भारत: विशालः अस्ति।
नदीगणेभ्यः – नदीगणेभ्यः नमः।
सखा – रमेशः मम् सखा अस्ति।

प्रश्न 9.भारत की विशेषताओं पर पाँच वाक्य हिन्दी में लिखें।
उत्तर-
1.मेरा भारत विशाल है।
2.हिमालय भारत के उत्तर में है।
3.भारत की भूमि उपजाऊ है।
4.भारत में अनेक पवित्र नदियाँ बहती हैं।
5.भारत में हिन्दू-मुसलमान-सिख-ईसाई मिलजुकर निवास करते हैं।

प्रश्न 10.अपने स्मरण से कोई श्लोक लिखें जो इस पाठ से भिन्न हो।
उत्तर-     मंगलं भगवान विष्णुः मंगलं गरूऽध्वजः।
           मंगलं पुण्डरीकाक्षः मगलाय तनोहिरः।।

प्रश्न 11.निम्नलिखित का सुमेल करें –
नग+इन्द्रः – (क) भारतम्
हिम+आलय – (ख) रामश्च
भरतः – (ग) नगेन्द्रः ।
सगरः – (घ) हिमालयः
राम:+च – (ङ) सागरः
उत्तर-
नग+इन्द्रः – (ग) नगेन्द्र:
हिम+आलय –(घ) हिमालयः
भरतः –   (क) भारतम्
सगरः – (ङ) सागरः
राम:+च – (ख) रामश्च

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Bihar Board 9th,10th संस्कृत पत्र-लेखन,अनुच्छेद लेखन

Bihar Board 9th,10th संस्कृत पत्र-लेखन,अनुच्छेद लेखन

BSEB Solution & Summary कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

BSEB Solution & Summary  कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

विद्यालय । विद्या। संस्कृत अनुच्छेद-लेखनSanskrit anukshed lekhan