Skip to main content

Bihar Board class 6 Sanskrit अमृता पाठ- 1 प्रार्थना Solution & Summary

Bihar Board class 6 Sanskrit पाठ- 1 प्रार्थना Solution & Summary 
Bihar Board class 6  Solution
अमृता
कक्षा- छठी 
विषय- संस्कृत
पाठ- 1 प्रार्थना( प्रश्नोत्तर)

मौखिकः
प्रश्न 1.
इन शब्दों के अर्थ बताएँ
द्रविणम्, सखा, विशालाय, नगेन्द्राय, मम्।
उत्तर- द्रविणम्-धन, 
सखा-मित्र, 
विशालाय -विशाल को, 
नगेन्द्राय-पर्वतराज को, 
मम-मेरा।

प्रश्न 2.“बन्धुश्च” के समान निम्नलिखित शब्दों को जोड़कर बोलें।
हरि: च = हरिश्च। 
लोकः + च = लोकश्च। 
पुनः + च = पुनश्च। 
अज:+चरति = अजश्चरति।

प्रश्न 3.निम्नलिखित शब्दों का चतुर्थी एकवचन में रूप बताएँसागर, विशाल, देश, पुत्र, हिमालय।
उत्तर- सागर-सागराय, 
विशाल विशालाय, 
देश-देशाय, 
पुत्र-पुत्राय, 
हिमालय-हिमालयाय।।

प्रश्न 4.द्वितीय पद्य का पाठ करें।
उत्तर-स्वयं करें। 

प्रश्न 5.‘नम:’ शब्द से युक्त पाँच वाक्य बनाएँ
देवाय नमः।
भारताय नमः।
हिमालयाय नमः ।  इसी प्रकार अन्य वाक्य बनाएँ। 

लिखित 
प्रश्न 6.इन वाक्यों में रिक्त स्थानों को सही शब्दों से भरें
(क) नमो ………… च सागराय।
उत्तर- विशालाय
(ख) ……….. तस्मै ………. भारताय।
उत्तर- देशाय, मम्
(ग) …………. सर्व मम ……….।
उत्तर- त्वमेव, देव-देव
(घ) त्वमेव …………. द्रविणं त्वमेवा
उत्तर-विद्या
(ङ) मदी ………. सुखसाधनेभ्यः
उत्तर-गणेभ्यः

प्रश्न 7.
संस्कृत में अनुवाद करें –
1.तुम्हीं मेरे पिता हो (असि)।
2.मैं ही पुत्र हूँ (अस्मि )
3.विशाल सागर को नमस्कार।
4.भारत देश को नमस्कार ।
5.भारत मेरा सबकुछ है (अस्ति)।
उत्तर-
1.त्वमेव मम पिता असि।
2.अहमेत पुत्रः अस्मि।
3.विशालाय सागराय नमः।
4.भारताय देशाय नमः।
5.भारतः मम् सर्वं अस्ति।

प्रश्न 8.इन शब्दों से वाक्य बनाएँद्रविणम्, तस्मै, मम, नदीगणेभ्यः, सखा
उत्तर-
द्रविणम् – त्वमेव, द्रविणं असि।
तस्मै -  तस्मै नमः।
मम् – मम् भारत: विशालः अस्ति।
नदीगणेभ्यः – नदीगणेभ्यः नमः।
सखा – रमेशः मम् सखा अस्ति।

प्रश्न 9.भारत की विशेषताओं पर पाँच वाक्य हिन्दी में लिखें।
उत्तर-
1.मेरा भारत विशाल है।
2.हिमालय भारत के उत्तर में है।
3.भारत की भूमि उपजाऊ है।
4.भारत में अनेक पवित्र नदियाँ बहती हैं।
5.भारत में हिन्दू-मुसलमान-सिख-ईसाई मिलजुकर निवास करते हैं।

प्रश्न 10.अपने स्मरण से कोई श्लोक लिखें जो इस पाठ से भिन्न हो।
उत्तर-     मंगलं भगवान विष्णुः मंगलं गरूऽध्वजः।
           मंगलं पुण्डरीकाक्षः मगलाय तनोहिरः।।

प्रश्न 11.निम्नलिखित का सुमेल करें –
नग+इन्द्रः – (क) भारतम्
हिम+आलय – (ख) रामश्च
भरतः – (ग) नगेन्द्रः ।
सगरः – (घ) हिमालयः
राम:+च – (ङ) सागरः
उत्तर-
नग+इन्द्रः – (ग) नगेन्द्र:
हिम+आलय –(घ) हिमालयः
भरतः –   (क) भारतम्
सगरः – (ङ) सागरः
राम:+च – (ख) रामश्च

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

BSEB Solution & Summary कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

BSEB Solution & Summary  कक्षा-9 पीयूषम् भाग-1 पाठ-6 संस्कृतसाहित्ये पर्यावरणम्

7. नीतिश्लोकाः BSEB Class 10 sanskrit

7. नीतिश्लोकाः  BSEB Class 10 sanskrit लघु-उत्तरीय प्रश्नोत्तर ____दो अंक स्तरीय प्रश्‍न 1. नीतिश्लोकाः पाठ के आधार पर पण्डित के लक्षण बताएँ ?                                              (2018A) उत्तर- जिसके कर्म को शर्दी, गर्मी, भय, भावुकता, समपन्नता अथवा विपन्नता बाधा नहीं डालता है, उसे ही पंडित कहा गया है तथा सभी जीवों के आत्मा के रहस्य को जानने वाले, सभी कार्यों को जानने वाला और मनुष्यों के उपाय को जानने वाले व्यक्ति को पंडित कहा जाता है। प्रश्‍न 2. अपनी प्रगति चाहनेवाले को क्या करना चाहिए? (2018A) उत्तर-अपनी प्रगति चाहनेवाले को निद्रा, तंद्रा, भय, क्रोध, आलस और देर से काम करने की आदत को त्याग देना चाहिए ।                               (2018A) उत्तर- जिसके कर्म को सर्दी, गर्मी, भय, भावुकता, समपन्नता अथवा विपन्नता बाधा नहीं डालता है, उसे ही पंडित कहा गया है तथा सभी जीवों के...

विद्यालय । विद्या। संस्कृत अनुच्छेद-लेखनSanskrit anukshed lekhan